زلزله

تعریف :زمین‌ لغزه عبارتست از حرکت خاک،سنگ و واریزه‌ها که برروى شیب‌ها صورت مى‌گیرد. این حرکت در هر منطقه‌اى مى‌توانددر صورت مساعد بودن شرایط بوقوع بپیوندد. چنین حرکات دامنه‌اى بطور عمده به سه صورتجریانى، سقوطى، لغزشى ویا ترکیبى از این سه حالت رخ مى‌دهند. بطور معمول در وقوع یکزمین‌لغزه مجموعه‌اى از عوامل و شرایط شامل وضعیت شیب، طول شیب، بارندگى، خصوصیتزمین‌شناختى، عوامل انسانى، جنگلها زدایى، وضعیت توپوگرافى و عوامل مشابه دیگرتاثیرگذار مى‌باشند. کشور ما به علت توپوگرافى عمدتا کوهستانى، فعالیتهاىنئوتکتونیکى، زلزله‌خیزى، شرایط جغرافیایى و سازندهاى متنوع زمین‌شناختى، شریطمساعدى را براى وقوع پدیده زمین‌لغزش بطور بالقوه دارا مى‌باشد. این پدیده هر سالهبه خسارتهاى مالى و جانى، تخریب راهها، خطوط لوله، خطوط انتقال نیرو، تاسیساتمعدنى، تونل‌ها، نقاط مسکونى شهرى و روستایى و منابع طبیعى در کشور منجر مى‌شود. گروه زمین‌شناسى مهندسى سازمان زمین شناسى کشور بنا به وظیفه‌اى که دارد فعالیت خودرا حول آگاهى دادن، آموزش و شناخت راههاى مقابله با این پدیده متمرکز کرده و درراستاى تدوین راهبردى واحد، با یارى دیگر سازمانهاى مسئول در این رابطه کوَششمستمرى را در سالهاى اخیر پى گرفته‌است.

 

پیش بینی زلزله

منظور از پیش بینیزلزله یعنی اینکهزلزله در کجا و چه زمانی و با چه قدرتی ممکن است اتفاق بیافتد . اینکه زلزله ها درکجا رخ میدهند امروز کما بیش قابل پیش بینی است . اما اینکه کی و با چه قدرتی هنوزدر پرده ابهام است . با اینکه انسان در صدد پیش بینی حوادث طبیعی از جمله زلزله باتوجه به قرائن هست و از آروزهای بشر محسوب می شود اما هنوز دانشمندان نا امیدانه درتلاشند تا راهی برای پیش بینی حوادث کنترل نشدنی چون زلزله بیابند.
سابقه پیشبینی زلزله بر می گردد به زمان امپراطوریهای چین که از منجمین می خواستند تا زلزلهها را یش بینی نمایند چرا که در تصور مردم چین زلزله نشانه خشم خداوند بر امپراطوراست.

 

     


امروز کشورهای پیشرفته و صاحب علم ودانش دانشمندانخود را موظف نموده اند تا دراین زمینه دست به کاوش بزنند ولی هنوز به نتایج امیدوارکننده نرسیده اند .در هر حال پژوهشگران با تحت نظر قرار دادن تغییرات ژئو فیزیکی ،ژئو شیمیایی ، زیست شناختی در مناطقی که احتمال زلزله می رود سعی کرده اندبه شواهدعلمی دست یابند . اگر چه پاره ای از زلزله ها با توجه علائم از قبل پیش بینی شد وازخطرات ان کاسته شد اما وجود همان علائم در جای دیگر یا عدم وجود هر یک از علائم فوقنتوانسته موفقیت آمیز باشد.
یکی از علائمی که در پیش بینی مورد استفاده قرار میگیرد تجزیه و تحلیل پس لرزه ها است . چنانکه در شهر اورویل کالیفرنیا زلزله سنج هاتعداد زیادی از زلزله ها ی کوچک و معینی با بزرگی 4.7 را ثبت کرده بودند و تعدادزلزله های کوچک در حال افزایش بود و بر همین اساس متخصصان توانستند زلزله را پیشبینی نمایند و در اوت 1975 زلزله ای با بزرگی5.7 اتفاق افتاد .
با وجود اینزلزله های مرگباری اتفاق افتاده اند که ازقبل زلزله های نداشته اند و یا درمناطقیکه یک دوره آرامش فعال را پشت سر گذاشته اند زلزله ای اتفاق افتاده است.
در هرحال برای پیش بینی زلزله وجود علائمی لازم است :

کاهش لرزش های کوچک زمین :

لرزش های دائمی زمین توسط دستگاههای زلزلهنگار ثبت می شوند. علت این امر افزایش حجم سنگ قبل از گسیختگی است که منجر به ایجاددرزها و شکافها در داخل سنگ می شود واین در باعث می شود تادر سنگ در معرض تنش خواصفیزیکی متفاوتی پدید آید که کاهشامواجزلزله وتغییر سرعت انتشار از اهم آنها است که بنا بر فرضیه انبساط است که سببکاهش امواج زلزله می شود ولی هدایت الکتریکی و قابلیت نفوذ افزایش می یابد .

تغییر شکل پوسته زمین:

اکثر زلزله ها ی بزرگ در اثر شکستن ناگهانیبخشی ازپوستهجامد زمین که مانع از حرکت آزاد ورقههای تشکیل پوسته شده اند ، ایجاد میگردد . لذا بر اساس نظریه فوق نقاط مشخصی رویزمین نسبت به یکدیگر تغییر مکان نسبی می دهند و هرچه به زمان شکستن سنگها نزدیکترمی شود دراین وضعیت تغییراتی ایجاد می شود .

 

     



تغییر سطح آب چاهها :

این تغییر بر اثر تغییر دما و در اثر کاهش یاافزایش فشار بر حفره های خاک بوده که باعث پائین رفتن سطح آب چاه یا فوران آب یاخشکیدن سطح چاه و چشمه یا تغییر دمای آن می شود .

افزایش فاصله زمین در محل شکستگی ها و گسل ها :

با اندازه گیری فاصلهبین شکستگیها و کنترل شکافگسل هابا استفاده ازدستگاههای اندازه گیری دقیق یا عکس ها ی ماهواره ای و هوائی می توان به تغییراتدرون زمین پی برد.

تغییر دمای زمین وخروج گازها :


تغییر دمای زمین وخروج گازهایی مثلرادون وآرگون که سببخارج شدن حیوانات از سوارخها و لانه های خود می شود. تغییرات شیمیایی در آب چشمه هاو تغییرات شدید در گازهای طبیعی خروجی از زمین نیز می تواند از علائم زلزله باشد.

تغییر مقاومت الکتریکی در سطح زمین :

تغییر در ویژگیهای زمین مانندمیدان مغناطیسی ومیدان الکتریکی

رفتار حیوانات :

مارها به سطح زمین می آیند . خرگوشها و موشها از لانههای خود فرار می کنند . حرکات عجیب و غریب اسب ها و خوکها غیره گرچه این حرکات ازنظر علمی مشخص نیست . شاید ارتعاشات و امواج را حس می کنند.

/ 0 نظر / 49 بازدید